Duygusal Yeme

Üzgün ya da kaygılı olma hali gibi baş etmekte zorlandığımız bir durumla karşılaştığımızda, içinden çıkmak istediğimiz ancak nasıl çıkacağımızı bilemediğimiz bir süreçte olduğumuzda yaşamımızın birçok alanı etkilediği gibi yeme alışkanlıklarımız da etkilemektedir. Bu gibi duygudurum değişiklerinde bazı kişilerde kilo kaybı olurken bazılarında ise kilo alımına bağlı olarak beden ağırlığı artmaktadır. Deneyimlenen olaylar sonrasındaki olumsuz, hoş gelmeyen duygulara bir cevap niteliğinde olan ve kişinin olağan alışkanlığından fazla ya da aşırı yeme eğilimi ‘duygusal yeme’ olarak adlandırılmaktadır.

Duygusal bir gerginlik ortaya çıktığı zaman kişi aşırı yeme davranışı sergileyebilir. Kişi aç ya da tok olma gibi fizyolojik bir ihtiyaçla değil tamamen duygularına bir cevap olarak gıda alır. Bu durum yalnızca yaşanmakta olan duygusal duruma eşlik eden bir davranış olarak düşünülmelidir. Duygusal olarak yemek yiyen kişiler yeme davranışlarını, olumsuz duygularını ve stresini kontrol edebilmek ve onlardan kurtulmak umuduyla bir baş etme yöntemi olarak kullanırlar. Kişi önündeki gıdayı değil adeta duygularını yiyor gibidir. Ancak bu davranış, sonrasında yine olumsuz duygulara sebep olduğundan kişinin içerisinde olduğu durumla ‘uyumsuz’ bir baş etme yöntemidir.

Toplumda genel olarak yemenin olumsuz duygulanımı azalttığı ve olumlu duyguları arttırdığına dair bir düşünce yaygındır. Bu düşünceye sahip olan bireylerde, bu tarz bir algısı olmayan kişilere oranla daha fazla duygusal yeme gözlenmektedir. Lyman duygusal yeme üzerine yaptığı çalışmalarında olumsuz duygular sonrasında kişide zararlı gıda tüketiminin arttığını ve duygusal yemenin olumsuzluk içeren ortamlardan bir ‘kaçış mekanizması’ olarak kullanıldığını belirtmiştir.

Duygusal yemede alınan öğün miktarının, sıklığının ve yenilen şeyin ne olduğu yaşanan olumsuz durumlarla ve psikolojik ihtiyaçlarla ilişkilidir. Duygusal yeme çoğunlukla kişi evdeyken ortaya çıkmakta ve gizli bir şekilde yapılmaktadır. Yeme davranışının ne sıklıkla, ne zamanlar ve ne olduğunda ortaya çıktığının takibi farkındalık için gereklidir. Yeme davranışı öncesinde, sırasında ve sonrasında kişinin ne hissettiği çok önemlidir. O anki davranışın, düşüncelerin ve duyguların kişinin ruhsallığındaki anlamını, aslında ihtiyacı olanın ne olduğunu, bilinçdışı süreçlerinde nereye denk geldiğini araştırmak duygusal yeme ihtiyacının nereden kaynaklandığını anlamanın ve dolayısıyla bu ihtiyacı azaltmanın yoludur.